Kronika Oliwska

Początek roku szkolnego i Oliwa zaroiła się od dzieci i młodzieży spieszącej na uroczystości. Redakcja Kroniki Oliwskiej życzy wszystkim uczniom samych dobrych chwil w szkołach. Jak najmniej stresu, ciekawych lekcji i przyjaźni.

Cosma Gallery, która od prawie trzech lat ma swoją siedzibę przy ul. Grottgera tym razem jako organizator wystawy zaprosiła gości na wernisaż do zaprzyjaźnionej galerii "Sztuki Wyboru". Zaprezentowano prace malarek i malarzy, którzy mieli szansę wyjechać na Teneryfę i uczestniczyć w rezydencji artystycznej w ramach współpracy Cosma Gallery z hiszpańską VivaQi Gallery. Obrazy można oglądać do końca września.

Dzisiaj o godz. 18:00 Oliwski Ratusz Kultury zaprosił na Święto Akwareli. Dzieła Akwarelistów Wybrzeża - Hanny Haponiuk, Jacka Krenza, Anety Kamraj-Rabegi i Andrzeja Rabiegi - można oglądać na 1. piętrze galerii do końca września.Dzisiaj o godz. 18:00 Oliwski Ratusz Kultury zaprosił na Święto Akwareli. Dzieła Akwarelistów Wybrzeża - Hanny Haponiuk, Jacka Krenza, Anety Kamraj-Rabegi i Andrzeja Rabiegi - można oglądać na 1. piętrze galerii do końca września.

Oliwianka Ela B: "Szłam sobie, jak często, ulicą Grottgera i natknęłam się na nieczęstą miłą mi niespodziankę, kiedy widzę pomalowany sprayem element architektury. Tu graficiarz poprawił mi humor. Na paskudnym betonowym pojemniku na śmieci minimalistycznie, acz wiernie tak odmalował uśmiechniętą psią mordę, że odruchowo oddałam uśmiech. Władze Gdańska wciąż albo skąpią, albo są przeciwne profesjonalnej i uniwersalnej sztuce ulicznej, bo jest jej w naszej przestrzeni tyle co nic. Na szczęście dla mnie niedaleki pomnik Ireny Jarockiej jest w zasadzie schowany w bujnej roślinności, bo nie mam do niego serca."

5 września 1981 roku w Hali Olivia rozpoczął się I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ 'Solidarność'. Rozpoczęcie poprzedziła msza w katedrze oliwskiej. Czy ktoś z Oliwian pamięta, jakie emocje towarzyszyły Wam tamtego dnia? 

Oliwianka Ela B: "Bez mała setki razy maszerowałam wzdłuż wieżowców przy Wita Stwosza, a dopiero dziś zauważyłam jak rozwiązano tu problem awaryjnej ewakuacji mieszkańców wyższych pięter. Otóż każdy balkon ma w posadzce zamykany otwór, pod którym na ścianie zamocowano metalowe pręty, stopnie prostej drabinki. Czy otwieranie klap działa nie wiem, ale rozwiązanie jest genialne w swojej prostocie."

Dzisiaj ruszyło głosowanie mieszkańców w trójmieskim budżecie obywatelskim. Wszystkim Oliwianom przypominamy, że warto głosować na naszą Oliwę i liczne projekty dzielnicowe, jak place zabaw, zieleń dla Oliwy, czy zajęcia jogi w Parku. Natomiast Oliwski Dom Sąsiedzki działający w Oliwskim Ratuszu Kultury otworzył zapisy na nowe cykle warsztatów dla mieszkańców.  Udział w warsztatach jest bezpłatny. 

W związku ze zbliżającym się świętem Viva Oliva (już w najbliższą sobotę, 12 września) ZTM Gdańsk ogłosił zmiany w trasach autobusów, które tego dnia będą musiały ominąć ulicę Opata Rybińskiego. 

 

Dzisiaj na Wydziale Historycznym UG rozpoczęła się trzydniowa konferencja naukowa "The Baltic Sea and Global Currents: 400 Years After the Battle of Oliwa. Maritime Expansion, Domination, and Water Spaces in a Globalizing World". Pierwsze dwa dni odbędą się w Oliwie. Ostatni dzień, czyli 11 września obrady przeniosą się do Muzeum Morskiego. Organizatorami są Instytut Historii PAN (Warszawa), Narodowe Muzeum Morskie (Gdańsk), Biblioteka UG i Centrum Badań Memlingowskich.

W kameralnej oliwskiej księgarni Książka i Wino odbyło się spotkanie autorskie oraz prelekcja poświęcona życiu na portugalskich Azorach.

Oliwianka Ela B: "Kampus UG jest teraz źródłem kolejnych, obok wciąż owocujących krzewów jeżyny, jadalnych bomb witaminowych. Dojrzałe jabłka można zbierać z ziemi przy mat-fizie, a pigwowce z krzaków przy Wydziale Biologii. Jedne i drugie wylądowały już w moich garnkach."

Oliwianka Ela B: "W Oliwie dzień dzielnicowego święta. Były stragany, punkty informacyjne lokalnych organizacji pozarządowych i kiermasz rękodzieła twórców związanych Domem Sąsiedzkim Ratusza Kultury. Było też głośno, bo na plenerowej scenie przez cały dzień ktoś grał, tańczył, śpiewał albo coś prezentował tak licznej publiczności, na ile pozwalało przeznaczone dla niej miejsce. Pogoda była idealna, więc chętnych na przygotowane leżaki nie brakowało. Organizatorom imprezy należą się szczere gratulacje." Czy ktoś z Oliwian lub miłych odwiedzających chciałby podzielić się myślami na temat święta naszej dzielnicy?

Dzisiaj o godz. 12:00 w Oliwskim Ratuszu Kultury dzieciaki mogły obejrzeć spektakl "Pantofel" przygotowany przez teatr Garden. Było to przedstawienie interaktywne, wciągające widzów w barwny świat teatru. Dużo emocji, humoru i opowiadania o potrzebie akceptacji i byciu sobą w różnych sytuacjach. Jednocześnie przy dawnym spichrzu, czyli obecnym Muzeum Etnograficznym odbywał się kiermasz rękodzieła i sztuki ludowej, a na Rynku w Oliwie przez cały dzień trwał Pchli Targ.

14 września bieżącego roku nastąpiło oficjalne zakończenie trwającej ponad 11 lat misji Mikołaja Sobczaka jako Radnego Dzielnicy Oliwa. Tego dnia formalnie zrzekł się on mandatu radnego dzielnicy w związku z objęciem nowych obowiązków samorządowych.

W ramach Wydziału Spraw Fundamentalnych odbyło się spotkanie o wykluczeniu społecznym, doświadczeniu inności i miejscu człowieka na marginesie wspólnoty. Bazą do dyskusji było przedstawienie teatralne „Kania”, stworzone i zrealizowane przez panią Irenę Brzeską. Przedstawienie było inspirowane kaszubskim zwyczajem ścinania kani (ptaka ofiarnego), prowadziło jednak przede wszystkim ku sprawom bardzo współczesnym i realnym życiowym wyborom, odrzuceniu, niezrozumieniu i społecznym podziałom. Rozmowę poprowadzili: prof. Maria Mendel i prof. Tomasz Szkudlarek.

16 września 2017 roku: Do Archikatedry Oliwskiej uroczyście wprowadzono wędrujące po kraju relikwie św. Brata Alberta Archikatedry Oliwskiej. Zgromadziło to w świątyni liczną wspólnotę wiernych oraz mieszkańców.

17 września 1925 roku zgłoszono oficjalną propozycję włączenia Oliwy w granice administracyjne Sopotu. Ówczesne władze borykającej się z problemami finansowymi Oliwy poszukiwały ratunku ekonomicznego w fuzji z bogatszym kurortem. Koncepcja ta ostatecznie upadła, a niespełna rok później (1 lipca 1926) Oliwę przyłączono do Gdańska.

Oliwianka Ela B: "W Domu Sąsiedzkim Oliwskiego Ratusza Kultury grupa emerytów chcących regularnie rozmawiać po angielsku urosła na tyle, że trzeba ją było podzielić na osobne terminy spotkań. Ich uczestnicy dużo się uczą od siebie nawzajem, bo są na nich relacje z podróży, ciekawostki z przeróżnych hobby, dzielenie się pożyteczną wiedzą i dyskusje na kontrowersyjne tematy. Zwłaszcza tych ostatnich nie brakuje, bo dzieje się mnóstwo w skali od lokalnej do maksymalnie globalnej."

19 września 2026 roku odbyła się 6. edycja biegu Ultras Oliwski – wokół Doliny Radości. Baza zawodów i miasteczko biegowe tradycyjnie zlokalizowano w Parku przy Stawie Młyńskim przy ul. Spacerowej w Gdańsku-Oliwie. Setki biegaczy zmierzyło się z wymagającymi trasami poprowadzonymi w malowniczych Lasach Oliwskich, wybierając dystanse od biegów dziecięcych po półmaraton.

W trakcie dramatycznej wojny Rzeczypospolitej z Gdańskiem król Stefan Batory wyznaczył na dzień 20 września 1576 roku termin sądu nad zbuntowanym miastem. Zdarzenia te bezpośrednio poprzedziły słynny odwetowy najazd wojsk gdańskich na Oliwę w 1577 roku, który doprowadził do niemal całkowitego spalenia i obrabowania tutejszego opactwa cystersów.

21 września 2026 roku w Bibliotece Oliwskiej przy ul. Opata Jacka Rybińskiego oficjalnie zainaugurowano działalność Klubu Eko Inspiracji Głos Gdańska. Cykl ten, stworzony z myślą o życiu bliżej natury i odpoczynku od ekranów, przyciągnął tak wielu mieszkańców, że na pierwsze warsztaty z miejskiego ogrodnictwa utworzono listę rezerwową.

Art deco - nowoczesna elegancja - pod takim tytułem zaprzyjaźniona z Oliwskim Ratuszem Kultury historyczka sztuki Anna Cirocka wygłosiła dzisiaj wykład o modzie, biżuterii i muzeach prezentujących dzieła nurtu art deco. Po wykładzie kilka osób podeszło z pytaniami. Okazuje się, że chcemy elegancji w życiu, albo lubimy na nią po prostu patrzeć. Być może spotkanie skłoniło niektórych z Państwa do odwiedzenia Muzeum Art Deco w Płocku? Albo zaopatrzenia się w unikatowy plakat z lat dwudziestych XX wieku, srebrną cukiernikcę lub lampę łączącą w sobie funkcjonalność z pięknem?

Oliwianka Ela B: "W Ratuszu Kultury można było dziś dowiedzieć się o polskim wkładzie w sztukę art deco i gdzie znaleźć najlepsze wytwory tego stylu. Tak jak prelegentka, pani Ania Cirocka, nie jestem wielką fanką najbardziej znanych dzieł Tamary Łempickiej. Poza jednym wyjątkiem. Po tym, jak poznałam historię życia malarki, zafascynował mnie obejrzany na żywo niedokończony portret jej męża."

Wraz z równonocą jesienną początek astronomicznej jesieni przypada na 23 września, tutejszy Park Oliwski im. Adama Mickiewicza zmienia swoje oblicze. Aleje kasztanowców i lip zaczynają mienić się odcieniami złota i czerwieni, co od lat przyciąga fotografów, spacerowiczów oraz mieszkańców szukających wyciszenia w historycznej przestrzeni Doliny Potoku Oliwskiego.

24 września 2016 roku, przed zabytkową altaną w Parku Oliwskim, uroczyście odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą Rainerowi Marii Rilkemu oraz Lou Andreas-Salomé. Wydarzenie, w którym uczestniczył m.in. pisarz Paweł Huelle, upamiętniło słynną romantyczną wizytę i spacery tej dwójki po Oliwie latem 1898 roku.

Oliwianka Ela B: "Bez mała setki razy maszerowałam wzdłuż wieżowców przy Wita Stwosza, a dopiero dziś zauważyłam jak rozwiązano tu problem awaryjnej ewakuacji mieszkańców wyższych pięter. Otóż każdy balkon ma w posadzce zamykany otwór, pod którym na ścianie zamocowano metalowe pręty, stopnie prostej drabinki. Czy otwieranie klap działa nie wiem, ale rozwiązanie jest genialne w swojej prostocie."

26 września 2026 roku odbył się wyjątkowy spacer historyczny połączony z pokazami kowalstwa zorganizowany przez Muzeum Gdańska. Przewodnicy Katarzyna Marczewska i Remigiusz Pacer poprowadzili grupę od Stawu Młyńskiego prosto do Kuźni Wodnej w Oliwie. Był to ostatni weekend działania tego oddziału przed przerwą zimową.

Oliwianka Ela B: "Kolejne spostrzeżenie na temat wieżowców przy UG. Przewody konieczne do zainstalowania w mieszkaniach kolejnych usług dodaje się w nich po prostu do już pękatych wiązek kabli biegnących po elewacjach bez żadnej próby ich zamaskowania. Z jednej strony kable dowodzą, że mieszkańcy domów się bogacą, a z drugiej nadają budynkom charakteru technicznego zaniedbania, kojarzonego raczej z mniej zamożnymi lokatorami. Trochę to dla mnie dziwne."

W niedzielę, 28 września 1697 roku, na redzie u brzegów Jelitkowa zakotwiczyła eskadra sześciu potężnych francuskich okrętów wojennych pod dowództwem legendarnego admirała Jeana Barta. Na pokładzie flagowego okrętu przybył do Rzeczypospolitej książę Franciszek Ludwik de Bourbon-Conti – oficjalny, wybrany przez większość szlachty pretendent do polskiej korony po śmierci króla Jana III Sobieskiego.
Pojawienie się francuskiej floty wywołało olbrzymie napięcie w pobliskim Gdańsku oraz w samej Oliwie. Wierność księciu Conti zadeklarowali polscy magnaci i żołnierze, którzy pod wodzą biskupa kujawskiego Stanisława Dąbskiego założyli obóz wojskowy wokół klasztoru oliwskiego. Ponieważ sam Gdańsk opowiedział się po stronie jego kontrkandydata, Augusta II Sasa (który zdążył już potajemnie ukoronować się w Krakowie), u brzegów Jelitkowa rozpoczął się wielotygodniowy, dramatyczny pat dyplomatyczny.

28 września 2026 roku portal Stara Oliwa poinformował o kluczowych zmianach dla kierowców i pasażerów w dzielnicy. Zapowiedziano likwidację uciążliwego wąskiego gardła u zbiegu alei Grunwaldzkiej i ulicy Pomorskiej, które paraliżowało ruch w związku z trwającą budową ulicy Kilarskich (tzw. Nowej Opackiej) Stara Oliwa.

O tej porze roku Oliwa jest rajem dla amatorów zbierania kasztanów. Otoczenie większości kasztanowców jest ze spadów ogołocona już rano przez dzieci idące do szkoły, ale dziś udało mi się uzbierać dużą siatkę kasztanów na kampusie UG późnym popołudniem. Wyjdzie z nich duży wianek.

 

W środę 29 września 1965 roku Nowy Pałac Opatów w Parku Oliwskim przekazano na siedzibę oddziału etnograficznego Muzeum Pomorskiego. Pierwsza ekspozycja etnograficzna przedstawiała kulturę ludową Pomorza Gdańskiego. 29 września jest mocno związany z postacią byłego prezydenta i legendarnego przywódcy „Solidarności”, który od lat mieszka w willi przy ulicy Polanki w Oliwie. To dzień urodzin Lecha Wałęsy. Ten dzień rokrocznie gromadzi w Trójmieście czołowe postaci polskiego życia publicznego, kultury oraz dawnych opozycjonistów.

30 września 1934 roku na starej liście darczyńców i działaczy kaszubskich zapisała się data zakończenia ważnej zbiórki na rzecz Polonii w Wolnym Mieście Gdańsku. Oliwa, będąca silnym ośrodkiem polskości i ruchu kaszubskiego (reprezentowanego m.in. przez Jana Biangę czy rodzinę Czyżewskich), podsumowała działania wspierające lokalne szkolnictwo i ochronę języka polskiego przed narastającymi naciskami hitlerowskimi.

Na UG odbyła się inauguracja kolejnego roku akademickiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Oferta zajęć do wyboru jest naprawdę imponująca. Mnie osobiście skusiły głównie wykłady, ale to tylko ułamek pełnej listy dostępnych na zapisy aktywności. Już pierwszy wykład pokazał, że zainteresowanych nie brakuje.